بهداشت جنسی یکی از مهمترین جنبههای سلامت فردی و اجتماعی است که متأسفانه در بسیاری از فرهنگها و جوامع، کمتر به آن پرداخته میشود. بهداشت جنسی تنها مربوط به پیشگیری از بیماریها نیست، بلکه شامل سلامت روان، رضایت جنسی، شناخت بدن، روابط سالم و محافظت از خود و شریک جنسی نیز میشود. در این مقاله، قصد داریم به مهمترین نکات بهداشت جنسی برای زنان و مردان بپردازیم؛ نکاتی کاربردی که دانستن و رعایت آنها میتواند کیفیت زندگی جنسی شما را به شکل چشمگیری بهبود دهد.
بهداشت جنسی چیست؟
بهداشت جنسی به مجموعهای از رفتارها، آگاهیها و اقدامات گفته میشود که به فرد کمک میکند تا:
-
از بیماریهای جنسی (STD) پیشگیری کند
-
از بارداریهای ناخواسته جلوگیری نماید
-
رضایت متقابل در روابط جنسی را تجربه کند
-
بدون ترس یا اجبار، روابط سالمی داشته باشد
-
عزت نفس، احساس امنیت و لذت واقعی را تجربه کند
چرا رعایت بهداشت جنسی اهمیت دارد؟
بیتوجهی به نکات بهداشتی در روابط جنسی میتواند منجر به بروز مشکلات جدی شود، از جمله:
-
انتقال بیماریهای مقاربتی مانند HIV، زگیل تناسلی، سیفلیس، سوزاک و کلامیدیا
-
مشکلات روانی و کاهش اعتماد به نفس
-
بارداریهای ناخواسته و آسیبهای جسمی و روانی ناشی از آن
-
سردی جنسی یا احساس شرم، گناه و اضطراب مداوم
-
بیاعتمادی و تنش در روابط زناشویی
۱. گفتوگو صادقانه با شریک جنسی
اولین قدم در سلامت جنسی، ارتباط شفاف است. خیلی از مشکلات جنسی نه به دلیل فیزیکی، بلکه به دلیل عدم گفتوگو بین طرفین ایجاد میشوند.
-
درباره تمایلات، محدودیتها، دغدغهها و علاقهمندیهای خود صحبت کنید.
-
از کلمات محترمانه و غیرقضاوتی استفاده کنید.
-
اجازه بدهید طرف مقابل احساس امنیت کند.
مثال کاربردی: اگر از نوع خاصی از کاندوم یا پوزیشن ناراحت هستید، بهجای پنهان کردن، درباره آن صحبت کنید.
۲. رعایت اصول بهداشت فردی قبل و بعد از رابطه
رعایت نظافت شخصی یکی از سادهترین اما مؤثرترین نکات در بهداشت جنسی است.
-
قبل از رابطه، ناحیه تناسلی را با آب ولرم شستوشو دهید (بدون صابونهای معطر یا قوی)
-
از لباس زیر نخی و تمیز استفاده کنید
-
بعد از رابطه، ادرار کردن و شستن ناحیه تناسلی برای کاهش عفونت ادراری توصیه میشود
-
بانوان پس از رابطه بهتر است از شستوشوی داخلی واژن خودداری کنند؛ این کار تعادل فلور باکتریایی را بر هم میزند
۳. استفاده از وسایل محافظتی (کاندوم)
کاندوم یکی از معدود ابزارهای محافظتی است که بهطور همزمان از بارداری ناخواسته و انتقال بیماریهای مقاربتی جلوگیری میکند. اگر بهدنبال راهی مطمئن، ساده و در دسترس برای داشتن رابطهای ایمن هستید، خرید کاندوم در اصفهان میتواند اولین و هوشمندانهترین انتخاب شما باشد.
انواع کاندوم:
-
کاندوم مردانه (لاتکس، پلییورتان)
-
کاندوم زنانه
-
کاندوم تاخیری
-
کاندوم طعمدار، نازک، فضایی و فانتزی
نکات مهم در استفاده از کاندوم:
-
حتماً تاریخ انقضای آن را چک کنید
-
بهدرستی استفاده شود (قبل از تماس آلتها)
-
از روغنهای چرب با کاندوم لاتکس استفاده نکنید
-
پس از پایان رابطه فوراً آن را دور بیندازید
۴. انجام تستهای دورهای بیماریهای مقاربتی (STD)
بسیاری از بیماریهای مقاربتی مانند کلامیدیا، هرپس یا حتی HIV در مراحل اولیه بدون علامت هستند.
رابطهی محافظتنشده یا چندشریکی بدون تست منظم، ریسک زیادی دارد.
چه زمانی باید تست بدهیم؟
-
قبل از شروع رابطه جدید
-
پس از هر رابطه محافظتنشده
-
هر ۶ ماه یا سالی یک بار (بسته به سبک زندگی)
۵. تغذیه و سبک زندگی سالم برای سلامت جنسی
سلامت جنسی فقط به ناحیه تناسلی مربوط نمیشود؛ بلکه به کل بدن، جریان خون، سلامت روان و هورمونها وابسته است.
تغذیه مفید برای میل و عملکرد جنسی:
-
مغزها (گردو، بادام، پسته)
-
غذاهای دریایی (ماهی سالمون، صدف)
-
میوهها (انار، موز، توتفرنگی)
-
سبزیجات برگسبز (اسفناج، کلم)
-
شکلات تلخ
فعالیت بدنی:
ورزش باعث افزایش اندورفین، تستوسترون و کاهش استرس میشود که همگی در بهبود عملکرد جنسی مؤثر هستند.
۶. بهداشت روان و رابطه آن با عملکرد جنسی
افسردگی، اضطراب، ترومای جنسی و استرس شغلی از مهمترین دلایل کاهش میل جنسی و ناتوانی در رابطه هستند.
راهکارها:
-
مشاوره با روانشناس یا سکستراپیست
-
تمرین مدیتیشن و آرامسازی
-
خواب کافی (۷ تا ۸ ساعت در شبانهروز)
-
کاهش مصرف الکل، دخانیات و مواد مخدر
۷. استفاده صحیح از روانکنندهها
گاهی در حین رابطه جنسی، خشکی واژن یا درد ایجاد میشود. استفاده از ژل یا لوبریکانت پایه آب یا سیلیکون میتواند رابطه را روانتر و بدون درد کند.
نکته:
ژلهای پایه روغن ممکن است باعث پارگی کاندوم شوند. همیشه ترکیب ژل با کاندوم را بررسی کنید.
۸. بررسی و درمان مشکلات جنسی شایع
برخی مشکلات رایج که نباید از آنها خجالت بکشید:
-
زودانزالی یا دیرانزالی
-
اختلال نعوظ
-
کاهش میل جنسی
-
درد هنگام رابطه (در زنان یا مردان)
-
ترشحات غیرطبیعی
اقدام هوشمندانه: مشاوره با پزشک اورولوژیست یا متخصص زنان، اولین قدم برای درمان این مشکلات است.
۹. آموزش جنسی به فرزندان؛ پایه سلامت آینده
آموزش صحیح و علمی درباره بهداشت جنسی از دوران نوجوانی باید انجام شود:
-
آموزش درباره بدن، تغییرات بلوغ، مرزهای جنسی، رضایت و مراقبت از خود
-
مقابله با پورنوگرافی بهعنوان منبع اطلاعات غلط
-
تقویت حس مسئولیت در برابر بدن خود و دیگران
۱۰. مراقبتهای جنسی در دوران خاص
دوران بارداری:
-
رابطه جنسی بیخطر است، مگر اینکه پزشک ممنوع کرده باشد
-
استفاده از پوزیشنهای بدون فشار روی شکم توصیه میشود
-
به احساسات روانی زن باردار توجه ویژه داشته باشید
یائسگی:
-
کاهش هورمونها ممکن است باعث خشکی واژن شود
-
استفاده از روانکنندهها و مراجعه به پزشک برای هورموندرمانی لازم است
جمع بندی نهایی
بهداشت جنسی یک مفهوم چندبُعدی است که تنها به پیشگیری از بیماری محدود نمیشود. رفتارهای جنسی سالم، تغذیه مناسب، گفتوگوی صادقانه، رعایت بهداشت فردی و مراقبت از سلامت روان، همگی جزو اصول کلیدی در تجربهی رابطهای ایمن، لذتبخش و رضایتبخش هستند.
