بیماری های قلبی عروقی (CVDs) گروهی از اختلالات قلب و عروق خونی هستند. آنها عبارتند از:
- بیماری عروق کرونر قلب: بیماری عروق خونی تامین کننده عضله قلب؛
- بیماری عروق مغزی : بیماری عروق خونی تغذیه کننده مغز؛
- بیماری شریانی محیطی : بیماری عروق خونی که بازوها و پاها را تامین می کند.
- بیماری روماتیسمی قلب :آسیب به عضله قلب و دریچه های قلب ناشی از تب روماتیسمی، ناشی از باکتری استرپتوکوک.
- بیماری های مادرزادی قلب : نقایص مادرزادی که بر رشد و عملکرد طبیعی قلب ناشی از ناهنجاری های ساختار قلب از بدو تولد تأثیر می گذارد.
- ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه : لخته شدن خون در وریدهای پا که می تواند از جای خود خارج شده و به قلب و ریه ها منتقل شود.
حملات قلبی و سکته مغزی معمولاً حوادث حاد هستند و عمدتاً ناشی از انسدادی است که از جریان خون به قلب یا مغز جلوگیری می کند. شایع ترین دلیل این امر تجمع رسوبات چربی در دیواره داخلی رگ های خونی است که قلب یا مغز را تغذیه می کند. سکته مغزی می تواند در اثر خونریزی از رگ خونی در مغز یا لخته شدن خون ایجاد شود.
عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی چیست؟
مهم ترین عوامل خطر رفتاری بیماری قلبی و سکته مغزی، رژیم غذایی ناسالم، کم تحرکی، مصرف دخانیات و مصرف زیاد الکل است. اثرات عوامل خطر رفتارهای غلط ممکن است به صورت افزایش فشار خون، گلوکز خون، چربی خون و اضافه وزن و چاقی ظاهر شود. این “عوامل خطرات واسطه ای” را می توان در مراکز مراقبت اولیه اندازه گیری کرد و نشان دهنده افزایش خطر حمله قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی و سایر عوارض است.
قطع مصرف دخانیات، کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی، مصرف بیشتر میوه و سبزیجات، فعالیت بدنی منظم و پرهیز از مصرف الکل خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را کاهش می دهد. سیاست های بهداشتی که محیط های مساعدی را برای انتخاب های سالم مقرون به صرفه و در دسترس ایجاد می کند، برای ایجاد انگیزه در افراد برای اتخاذ و حفظ رفتارهای سالم ضروری است.
همچنین برخی از عوامل تعیین کننده CVD شامل انعکاسی از تغییرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مانند شهرنشینی و پیری جمعیت است. سایر عوامل تعیین کننده CVD عبارتند از فقر، استرس و عوامل ارثی.
علاوه بر این، درمان دارویی فشار خون، دیابت و چربی خون بالا برای کاهش خطر قلبی عروقی و جلوگیری از حملات قلبی و سکته در افراد مبتلا به این بیماری ها ضروری است.
علائم شایع بیماری های قلبی عروقی چیست؟
علائم حملات قلبی و سکته مغزی
اغلب، هیچ علامتی از بیماری زمینه ای رگ های خونی وجود ندارد. حمله قلبی یا سکته مغزی ممکن است اولین علامت بیماری زمینه ای باشد.
علائم حمله قلبی عبارتند از:
درد یا ناراحتی در قفسه سینه؛ یا بازوها، شانه چپ، آرنج، فک یا پشت.
به علاوه ممکن است فرد دچار مشکل در تنفس یا تنگی نفس شود. حالت تهوع یا استفراغ؛ سبکی سر یا غش؛ عرق سرد و رنگ پریدگی.
زنان بیشتر از مردان دچار تنگی نفس، حالت تهوع، استفراغ و درد کمر یا فک می شوند.
شایع ترین علامت سکته مغزی ضعف ناگهانی صورت، بازو یا پا است که اغلب در یک طرف بدن است.
علائم دیگر شامل شروع ناگهانی موارد زیر است:
- بی حسی صورت، بازو یا پا، به خصوص یک طرفه
- گیجی، مشکل در صحبت کردن یا درک گفتار؛
- مشکل در دیدن با یک یا هر دو چشم؛
- مشکل در راه رفتن، سرگیجه و یا از دست دادن تعادل یا هماهنگی؛
- سردرد شدید بدون علت شناخته شده و یا غش یا بی هوشی
افرادی که این علائم را تجربه می کنند باید فورا به دنبال مراقبت های پزشکی باشند.
بیماری روماتیسمی قلب چیست؟
بیماری روماتیسمی قلب در اثر آسیب به دریچه های قلب و عضله قلب در اثر التهاب و اسکار ناشی از تب روماتیسمی ایجاد می شود. تب روماتیسمی ناشی از پاسخ غیرطبیعی بدن به عفونت استرپتوکوکی است که معمولاً به صورت گلودرد یا التهاب لوزه در کودکان شروع می شود.
تب روماتیسمی بیشتر کودکان را در کشورهای در حال توسعه تحت تاثیر قرار می دهد، به ویژه در کشورهایی که فقر گسترده است. در سطح جهان حدود 2 درصد از مرگ و میرهای ناشی از بیماری های قلبی عروقی مربوط به بیماری روماتیسمی قلبی است.
علائم بیماری روماتیسمی قلبی
علائم بیماری روماتیسمی قلبی عبارتند از: تنگی نفس، خستگی، ضربان قلب نامنظم، درد قفسه سینه و غش.
علائم تب روماتیسمی عبارتند از: تب، درد و تورم مفاصل، حالت تهوع، اسپاسم معده و استفراغ.
چرا بیماری های قلبی عروقی یک موضوع توسعه در کشورهای با درآمد کم و متوسط است؟
حداقل سه چهارم مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی در کشورهای کم درآمد و متوسط رخ می دهد. افرادی که در کشورهای با درآمد کم و متوسط زندگی می کنند اغلب از مزایای برنامه های مراقبت های بهداشتی اولیه برای تشخیص زودهنگام و درمان افراد مبتلا به عوامل خطر CVD برخوردار نیستند. افراد در کشورهای با درآمد کم و متوسط که از بیماری های قلبی عروقی و سایر بیماری های غیرواگیر رنج می برند، دسترسی کمتری به خدمات مراقبت های بهداشتی موثر و عادلانه دارند که به نیازهای آنها پاسخ می دهد. در نتیجه، برای بسیاری از افراد در این کشورها، تشخیص بیماری اغلب دیرهنگام است و افراد در سنین پایینتر به دلیل بیماریهای قلبی عروقی و سایر بیماریهای غیرواگیر، اغلب در پربارترین سالهای خود، میمیرند.
فقیرترین افراد در کشورهای با درآمد کم و متوسط، بیشترین آسیب را می بینند. در سطح خانوار، شواهدی در حال ظهور است که نشان میدهد بیماریهای قلبی عروقی و سایر بیماریهای غیرواگیر به دلیل تحمیل هزینههای فاجعه بار بهداشتی و هزینههای دیگر بر خانواده، به افزایش فقر کمک میکنند. در سطح کلان اقتصادی، CVD ها بار سنگینی را بر اقتصاد کشورهای با درآمد پایین و متوسط تحمیل می کند.
چگونه می توان بار بیماری های قلبی عروقی را کاهش داد؟
کلید کاهش بیماریهای قلبی عروقی در گنجاندن مداخلات مدیریت بیماریهای قلبی عروقی در بستههای پوشش سلامت جهانی نهفته است، اگرچه در تعداد زیادی از کشورها، سیستمهای بهداشتی برای مدیریت مؤثر بیماریهای قلبی عروقی به سرمایهگذاری و جهتگیری قابل توجهی نیاز دارند.
شواهد از 18 کشور نشان داده است که برنامه های فشار خون بالا را می توان به طور موثر و مقرون به صرفه در سطح مراقبت های اولیه اجرا کرد که در نهایت منجر به کاهش بیماری عروق کرونر قلب و سکته می شود. بیماران مبتلا به بیماری های قلبی عروقی باید به فناوری و داروی مناسب دسترسی داشته باشند. داروهای اساسی که باید در دسترس باشند عبارتند از:
شاخصهای پیش بینی کننده سلامت قلب: کلسترول تام بدون مصرف دارو، کمتر از 200 میلی گرم در دسی لیتر، فشار خون بدون مصرف دارو، کمتر از 80/120 میلی متر جیوه و گلوکز خون ناشتا کمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر با هدف بهبود سلامت با کاهش 20٪ مورد انتظار مرگ و میر ناشی از CVD
استفاده از استاتین ها و آسپرین با دوز پایین برای پیشگیری اولیه و ثانویه لازم است.
یک رویداد حاد مانند حمله قلبی یا سکته مغزی باید به سرعت مدیریت شود.
گاهی اوقات برای درمان بیماری های قلبی عروقی به عمل جراحی نیاز است که عبارتند از:
بای پس عروق کرونر؛
آنژیوپلاستی با بالون.
تعمیر و تعویض دریچه، پیوند قلب و عمل قلب مصنوعی
ارتقاء عملکرد تیم سلامت
یک رویکرد بین حرفه ای و بیمار محور می تواند به بهبود نتایج برای افراد مبتلا به بیماری قلبی عروقی کمک کند، همانطور که در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی (HF) نشان داده شده است که در هنگام استفاده از مشارکت بین حرفه ای پرستاران، متخصصان تغذیه، داروسازان و سایر متخصصان بهداشت، نتایج بهتری داشتند.
به طور مشابه، نتایج مثبتی در افراد یک گروه مداخله به دست آمد که توسط یک تیم بین حرفه ای متشکل از داروساز، پرستار و تیمی از پزشکان مختلف پیگیری شدند. در این گروه در مقایسه با گروه کنترل، 76 درصد در مرگ و میر ناشی از همه علل مرتبط با CAD کاهش یافت. کارکنان مراقبت های بهداشتی باید به مردم در مورد تغییرات سبک زندگی آموزش دهند و عوامل خطر قابل اصلاح بیماری قلبی را به حداقل برسانند.
- Olvera Lopez E, Ballard BD, Jan A. Cardiovascular Disease. [Updated 2023 Aug 22]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK535419/
- https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)
می توانید پاورپوینت مراقبت های پزشکی و پرستاری از بیماران قلبی را به صورت دو فایل جداگانه از اینجا دانلود کنید:
