سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده یکی از الگوهای اصلی دلبستگی در روانشناسی است که بر نحوه تعامل افراد در روابط عاطفی تأثیر میگذارد. درک این الگو برای خودشناسی و بهبود روابط بسیار مهم است. افرادی که این سبک دلبستگی را دارند اغلب از نزدیکی هیجانی دوری میکنند و مستقل به نظر میرسند. این مقاله به بررسی ویژگیهای این سبک دلبستگی و راهکارهایی برای تغییر آن میپردازد.
تئوری دلبستگی چیست؟
تئوری دلبستگی، که توسط روانشناس بریتانیایی جان بالبی پایهگذاری شد، چارچوبی برای درک چگونگی شکلگیری پیوندهای هیجانی اولیه بین انسانها است. این نظریه بر اهمیت حیاتی روابط بین نوزاد یا کودک خردسال و مراقبان اصلی او تأکید دارد و توضیح میدهد که کیفیت این تعاملات اولیه چگونه بر رشد اجتماعی و هیجانی فرد در طول زندگی تأثیر میگذارد. بر اساس این تئوری، الگوهای دلبستگی که در کودکی شکل میگیرند، میتوانند در بزرگسالی نیز در نحوه برقراری ارتباطات صمیمی و مدیریت هیجانات ما منعکس شوند.
نشانههای سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده
افراد با سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده نشانههای مشخصی دارند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- معمولاً در نشان دادن احساسات خود مشکل دارند.
- ممکن است از نزدیکی عاطفی بیش از حد پرهیز کنند.
- استقلال برایشان بسیار مهم است و گاهی اوقات این استقلال به نظر میرسد که به انزوای هیجانی منجر میشود.
- در روابط، ممکن است از تعهدات جدی دوری کنند.
- یا در زمان درگیری، تمایل به فاصله گرفتن داشته باشند.
شناخت این نشانهها گامی مهم در جهت خودشناسی و بهبود الگوهای رفتاری است.
دلایل شکلگیری دلبستگی اجتنابی طردکننده در کودکی
شکلگیری سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده اغلب ریشه در تجربیات اولیه کودکی دارد. کودکانی که مراقبان اولیه آنها بهطور مداوم در دسترس نبودهاند، پاسخگو نبودهاند یا نیازهای هیجانی آنها را نادیده گرفتهاند، ممکن است برای سازگاری، یاد بگیرند که به خودشان تکیه کنند و از جستجوی نزدیکی یا بیان احساسات اجتناب کنند. این سبک دلبستگی میتواند نتیجه والدینی باشد که احساسات کودک را بیاهمیت شمردهاند، آنها را سرزنش کردهاند یا به دلیل گریه کردن یا نشان دادن ضعف، طردشان کردهاند. در نتیجه، کودک به این باور میرسد که نیازها و احساسات او مهم نیستند و برقراری ارتباط عاطفی نزدیک خطرناک یا بیفایده است.
تأثیر سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده بر روابط
سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده تأثیر قابل توجهی بر روابط بزرگسالی دارد. افرادی با این سبک اغلب در ایجاد صمیمیت عاطفی عمیق مشکل دارند و ممکن است شریک زندگی خود را طرد کنند یا از نیازهای هیجانی آنها فاصله بگیرند. آنها تمایل دارند استقلال خود را بیش از حد ارزیابی کرده و وابستگی را نشانهای از ضعف بدانند. این رفتار میتواند منجر به سوءتفاهم، احساس تنهایی در طرف مقابل و در نهایت، شکست در روابط شود.
چگونه سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده را تغییر دهیم؟
تغییر سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده نیازمند تلاش آگاهانه و تمایل به خودشناسی است. اولین گام، شناخت الگوهای رفتاری و هیجانی مرتبط با این سبک و درک تأثیر آنها بر روابط است. سپس، فرد باید آمادگی لازم برای مواجهه با ترس از نزدیکی هیجانی و آسیبپذیری را پیدا کند. تمرین بیان احساسات و نیازها به شیوهای سالم و تدریجی، و همچنین اجازه دادن به دیگران برای برقراری ارتباط عاطفی نزدیکتر، بخش مهمی از این فرآیند است. این مسیر ممکن است چالشبرانگیز باشد، اما با افزایش آگاهی و تحول درونی، میتوان به سمت الگوهای دلبستگی امنتر حرکت کرد و روابط رضایتبخشتری ایجاد نمود.
ارتباط با درمانگر برای بهبود سبک دلبستگی
برای تغییر و بهبود سبک دلبستگی اجتنابی طردکننده، کمک گرفتن از یک درمانگر یا مشاور متخصص بسیار مؤثر است. درمانگر میتواند به فرد کمک کند تا ریشههای این الگوهای رفتاری را در تجربیات گذشته، بهویژه دوران کودکی، شناسایی کند و درک عمیقتری از چگونگی تأثیر آنها بر روابط فعلی خود به دست آورد. در جلسات درمانی، فرد فرصت پیدا میکند تا در یک محیط امن و حمایتکننده، بیان احساسات و نیازهای خود را تمرین کند و راهبردهای جدیدی برای برقراری ارتباط صمیمانه و سالم بیاموزد. این فرآیند به افزایش آگاهی و تحول درونی فرد کمک کرده و او را در مسیر حرکت به سوی سبک دلبستگی امنتر و روابط رضایتبخشتر یاری میرساند.
